İŞİN TANIMI
Taşıma kapasitesi düşük olan zeminlerde yapı yüklerini sağlam zeminlere ulaştırmak veya iksa amacıyla yapılan kazıklardır. Bu kazıklar delme kazıkları olup yapım yöntemleri; sahanın durumu, zemin yapısı, kazığın çapı ve derinliğine bağlıdır. Fore kazıklarda delik çapı 50 cm ile 200 cm arasında olabilir.
MAKİNE / EKİPMAN
- Servis Vinci
- Foraj için Rotari Makine
- Kelly - Bar
- Delme Aparatları
- Vibro - Çekiç
- Bentonit Tankı - Karıştırıcı
- Sirkülasyon Pompaları
- Tremi Borusu
- Etriye, demir kesme, bükme makineleri
- Jeneratör (Gerekirse)
YAPIM YÖNTEMİ DETAYLARI
Fore kazık yapımında zemin şartlarına göre değişik teknikler, ekipman ve takım kullanımı imkanımız vardır. Bunlar sırasıyla;
1) Kendini tutamayan kumlu, daneli zeminlerde geçici muhafaza borusu çakılır/çekilir. Bunun için aşağıdaki teknikler kullanılır: Vibrasyonlu çekiçle muhafaza borusu çakma/çekme Hidrolik osilatör ile çift cidarlı-manşonlu boruları çakma/çekme Hidrolik baskı + rotasyon ile tek ve çift cidarlı-manşonlu muhafaza borusu çakma/çekme
2) Muhafaza borusuna alternatif olarak kendini tutamayan zeminlerde bentonit solüsyonu kullanılarak foraj yapılıp fore kazık imalatı gerçekleştirilir. Sondaj bentoniti mixer vasıtasıyla su ile karıştırılıp, uygun yoğunlukta solüsyon elde edilerek dinlenmeye bırakılır. Foraj kuyusunun yeraltı su seviyesinin minimum 1m üstünde bentonit solüsyonu ile dolu olması sağlanır. Betonlamadan önce foraj kuyusun dibindeki bentonit solüsyonun yoğunluğu ve kum yüzdesi kontrol edilir. Tremi ile betonlamaya engel bir durum varsa bentonit solüsyonu sirküle edilerek yenilenir.
3) Delgi Projede belirlenen çaptaki betonarme kazıkların forajı paletli vince akuple edilmiş rotary delgi makineleri veya hidrolik delgi makineleri ile yapılır. Yıkıntı yapan, su seviyesi yüksek zeminlerde kuyu borulanacak veya bentonit ile delgi yapılacaktır. Yıkıntı yapmayan zeminlerde kısa bir ön boruyla delgi yapılacaktır. Foraj sırasında karşılaşılabilecek sert tabakaların geçilmesinde uygun delgi aparatları kullanılacaktır. Foraj, proje derinliğine ulaşıncaya dek uygun delgi yöntemleriyle devam edecektir.
4) Donatı Kafesinin Hazırlanması ve Kuyulara İndirilmesi Demirler kazık lokasyonlarına yakın bölgede gerekli şablonlar kullanılarak kafes haline getirilecektir. Kaldırma esnasında dağılmasını önlemek üzere gerekli rijitlik sağlanacaktır. Kafeslerin eklenmesi bağ teli, kaynak veya çok ağır olmaları halinde klemensle yapılacaktır. Hazırlanan donatı kafesi servis vinci kullanılacak kuyulara indirilecektir. Betonlama sırasında batmaması için donatı kafesi üstten askıya alınacak veya donatı kafesinin altına beton paspayı takozu yerleştirilecektir.
5) Betonlama Donatı kafesinin kuyulara indirilmesini takiben içine tremi borusu servis vinci ile indirilecektir. Betonlama tremi borusu ile yapılarak betonun segregasyonu önlenecektir. Tremi betonunun yüksek slumplı (minimum 15 cm) ve akışkan olması gereklidir. Betonlama başlamaden önce tremi borusu tabandan 30-40 cm yukarı çekilecektir. Yer altı suyunun betonla karışmasını önlemek için tremi borusu sürekli ve asgari 2 m beton içinde kalacaktır. Betonlama, kuyu ağzından temiz beton gelene dek devam ettirilecektir.
6) Kalite Kontrol Kuyu metrajı foraj esnasında ve foraj sonrası ucuna ağırlık bağlanmış şerit metre ile ölçülecektir. Her 100 m3 betondan 4 adet numune alınıp 7-28 günlük kırım sonuçları raporlanacaktır. İstenildiğinde kazık yükleme deneyi yapılacaktır. İstenildiğinde PIT (bütünlük) deneyi yapılacaktır.
7)Kayıtlar Her kazık için bir Sicil Fişi hazırlanır. Bu fişlerde: Kazık numarası, yeri ve tarihi, Kazık üst ve alt kotu, Kazık çapı ve delgi boyu, Foraj başlangıç ve bitim zamanı, Kullanılan beton miktarı ve numune alınmış ise numaraları, Muhafaza borusunun boyu, İstendiğinde zemin profili, yer almaktadır.
İŞİN TANIMI
Temel kazığı olarak veya derin kazıklarda düşey yer değiştirmelerin önlenmesi, yapıların dönmeye karşı emniyete alınması amacıyla sistemin düşey elemanları olarak mini kazıklar imal edilir. Projede verilen kazık yerleşim planını saha ölçme grubunun yerinde aplikasyonu ile zemin cinsine uygun seçilmiş makine ve ekipman ile imalata başlanır.
MAKİNE / EKİPMAN
- Rotari ve/veya darbeli delgi makinesi
- Rod + DTH + uygun bit
- CFA + basınçlı hava (opsiyonel) + uygun bit
- Muhafaza borusu veya bentonit solüsyonu
- Hava kompresörü
- Enjeksiyon ünitesi (pompa + mixer + agitatör)
- Su pompası
- Etriye, demir kesme, bükme makinesi
- Jeneratör (Gerekirse)
YAPIM YÖNTEMİ DETAYLARI
Temel kazığı olarak veya derin kazıklarda düşey yer değiştirmelerin önlenmesi, yapıların dönmeye karşı emniyete alınması amacıyla sistemin düşey elemanları olarak mini kazıklar imal edilir. Projede verilen kazık yerleşim planını saha ölçme grubunun yerinde aplikasyonu ile zemin cinsine uygun seçilmiş makine ve ekipman ile imalata başlanır.
DELGİ
Mini kazık delgisinde darbeli , rotary bazen de her ikisinin de birlikte uygulandığı yöntemler kullanılır.
ROTARY DELGİ YÖNTEMİ
Makinenin verdiği baskı ve dönme kuvveti tijler vasıtası ile, tijlerin ucunda yer alan kaya matkabına (Rock bit) aktarılarak çalışır. Sert olmayan kil gibi plastik zeminlerin delgisinde ise Burgu (Auger) ve kil matkabı kullanılır. Ayrıca dolgu malzemesi ihtiva eden veya yeraltı suyu altında bulunan zeminlerde delgi esnasında yıkıntıyı önlemek amacıyla muhafaza borusu veya sondaj sıvısı kullanılır.
DARBELİ DELGİ YÖNTEMİ
Bu yöntem kaya niteliğindeki zeminlerde kullanılır. Makinenin verdiği dönme hareketi tijler vasıtası ile delik dibindeki tabancaya aktarılır. Tabanca bir yandan dönerken bir yandan da kompresör ile verilen hava yardımıyla çalışır ve ucundaki elmaslı bitle kayaya vurma hareketi yaptırır. Delik çapı 225mm-300mm arasında değişebilir. Delik delme işlemi sırasında malzemenin dışarı çıkartılmasında kullanılan yöntemler hem delgi hızını hem de deliğin kalitesini etkiler. Çünkü deliğin etkin bir şekilde ilerleyebilmesi için delik dibinde biriken tasarrubatın devamlı olarak dışarı atılması esastır. Bu iş için hava, su veya köpük kullanılır. Delik delme sırasında yetersiz temizlik yapılması bit sıkışmasına, tijlerin kaynak yerinden kırılarak delik içinde kalmasına sebep olur.
DONATI YERLEŞTİRİLMESİ VE ENJEKSİYON YAPILMASI
Delme işlemi bitip dip temizliği yapıldıktan sonra projede belirtilen demir donatı kuyuya indirilir. Kuyu temiz mıcır (2 nolu ) ile yavaş yavaş doldurulur. Daha sonra demir donatı ile birlikte indirilen 1 nolu polietilen boru içinden kuyuya su/çimento oranı 0,40 – 0,60 olan karışım, enjeksiyon ünitesi ile enjekte edilir. Yaklaşık 2 saat sonra belli aralıklarla delinmiş ve bantlanmış 2 nolu polietilen borudan aynı evsaftaki karışım kuyuya enjekte edilir. Kuyu içinde eğer varsa birikmiş suyun tamamen dışarıya atılmasına azami dikkati gösterilir.
Colcrete yöntemi ile betonlamaya alternatif olarak, uygun şartlar oluştuğunda hazır beton kullanılarak betonlama yapılabilir.
KAYITLAR
Her kazık için bir Sicil Fişi hazırlanır. Bu fişlerde:
- Kazık numarası, yeri ve tarihi,
- Kazık üst ve alt kotu,
- Kazık çapı ve delgi boyu,
- Foraj başlangıç ve bitim zamanı,
- Kullanılan su/çimento karışımı oran ve miktarı,
- Muhafaza borusunun boyu,
- İstendiğinde zemin profili,
yer almaktadır.